<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>1930 – Wittgensteins Welt</title>
	<atom:link href="https://www.wittgensteinswelt.org/tag/1930/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.wittgensteinswelt.org</link>
	<description>Auf den Spuren des Philosophen Ludwig Wittgenstein</description>
	<lastBuildDate>Sun, 17 May 2026 08:10:33 +0000</lastBuildDate>
	<language>de</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.0.1</generator>

<image>
	<url>https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/cropped-WW-32x32.png</url>
	<title>1930 – Wittgensteins Welt</title>
	<link>https://www.wittgensteinswelt.org</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Siebensterngasse 30 – Fotograf Moriz Nähr</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/siebensterngasse-30-moritz-naehr-fotograf/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 16 Feb 2026 23:01:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[Wien]]></category>
		<category><![CDATA[1929]]></category>
		<category><![CDATA[1930]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Kunst und Kultur]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=6048</guid>

					<description><![CDATA[<p>An dieser Adresse wohnte der Fotograf Moriz Nähr (1859-1945), der einige bekannte Portraits von Ludwig Wittgenstein aufnahm. Von Nähr stammen auch bekannte Aufnahmen von Gustav Klimt und Gustav Mahler. Quelle: Janik, A.S., &#38; Veigl, H. (1998).&#160;Wittgenstein in Wien. Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte. Springer.</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/siebensterngasse-30-moritz-naehr-fotograf/">Siebensterngasse 30 – Fotograf Moriz Nähr</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:var(--wp--preset--spacing--10);margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--10)">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--1"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0518_censored.jpg" data-lbwps-width="1536" data-lbwps-height="2048" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0518_censored-9x12.jpg"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="6052" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0518_censored-768x1024.jpg" alt="" class="wp-image-6052" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0518_censored-768x1024.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0518_censored-225x300.jpg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0518_censored-1152x1536.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0518_censored-9x12.jpg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0518_censored.jpg 1536w" sizes="(max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--2"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0526_censored.jpg" data-lbwps-width="2048" data-lbwps-height="1536" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0526_censored.jpg"><img decoding="async" width="1024" height="768" data-id="6053" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0526_censored-1024x768.jpg" alt="" class="wp-image-6053" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0526_censored-1024x768.jpg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0526_censored-300x225.jpg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0526_censored-768x576.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0526_censored-1536x1152.jpg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0526_censored-16x12.jpg 16w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/12/IMG_0526_censored.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-default"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/512px-Ludwig_Wittgenstein_1929.jpg" data-lbwps-width="512" data-lbwps-height="693" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/512px-Ludwig_Wittgenstein_1929.jpg"><img decoding="async" width="512" height="693" data-id="568" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/512px-Ludwig_Wittgenstein_1929.jpg" alt="Ludwig Wittgenstein (1929), Aufnahme von Moritz Nähr, Public domain, via Wikimedia Commons" class="wp-image-568" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/512px-Ludwig_Wittgenstein_1929.jpg 512w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/512px-Ludwig_Wittgenstein_1929-222x300.jpg 222w" sizes="(max-width: 512px) 100vw, 512px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Ludwig Wittgenstein (1929), Aufnahme von Moriz Nähr, Public domain, via Wikimedia Commons</figcaption></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph">An dieser Adresse wohnte der Fotograf Moriz Nähr (1859-1945), der einige bekannte <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/ueber/" title="Über">Portraits</a> von Ludwig Wittgenstein aufnahm. Von Nähr stammen auch bekannte Aufnahmen von Gustav Klimt und Gustav Mahler.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Quelle: Janik, A.S., &amp; Veigl, H. (1998).&nbsp;<em>Wittgenstein in Wien. Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte</em>. Springer.</p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/siebensterngasse-30-moritz-naehr-fotograf/">Siebensterngasse 30 – Fotograf Moriz Nähr</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/hochreith-sommersitz-der-familie-wittgenstein/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 23 Jun 2025 16:11:01 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Hochreith]]></category>
		<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[1912]]></category>
		<category><![CDATA[1914]]></category>
		<category><![CDATA[1919]]></category>
		<category><![CDATA[1922]]></category>
		<category><![CDATA[1929]]></category>
		<category><![CDATA[1930]]></category>
		<category><![CDATA[1931]]></category>
		<category><![CDATA[1932]]></category>
		<category><![CDATA[1933]]></category>
		<category><![CDATA[1934]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Familie]]></category>
		<category><![CDATA[Karl Wittgenstein]]></category>
		<category><![CDATA[Niederösterreich]]></category>
		<category><![CDATA[Unterkunft]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=2434</guid>

					<description><![CDATA[<p>Die Hochreith (auch Hochreit), im südlichen Niederösterreich gelegen, war der Sommersitz der Familie Wittgenstein. Die Anlage umfasst ein gemauertes Jagdhaus (auch Jagdschloss), ein rotes Blockhaus sowie mehrere Nebengebäude in der Umgebung. Das Anwesen wurde von der Wiener Werkstätte (Josef Hoffmann) eingerichtet. Im nahegelegenen Ort Hohenberg (Ludwig Wittgensteins Briefe tragen die Kopfzeile „Hochreit, Post Hohenberg, N. [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/hochreith-sommersitz-der-familie-wittgenstein/">Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-2 is-cropped wp-block-gallery-14 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:0px;margin-bottom:0px">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--4"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149.jpg" data-lbwps-width="5586" data-lbwps-height="3722" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-18x12.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="682" data-id="4690" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-1024x682.jpg" alt="" class="wp-image-4690" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-1024x682.jpg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-300x200.jpg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-768x512.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-1536x1023.jpg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-2048x1365.jpg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-18x12.jpg 18w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Jagdhaus / Blockhaus</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--5"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4683" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4683" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Umgebung</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--6"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4669" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4669" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Nebengebäude </figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--7"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4672" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-1024x768.jpeg" alt="Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein" class="wp-image-4672" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Nebengebäude </figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--8"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4673" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4673" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Nebengebäude </figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--9"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4671" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4671" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Hochreither Kapelle</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--10"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4680" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4680" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Hohenberg</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--11"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4664" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4664" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Forstverwaltung Wittgenstein</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--12"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4699" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4699" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Forstverwaltung Wittgenstein</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--13"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4665" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4665" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Waldkirchlein, St. Aegyd</figcaption></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph">Die Hochreith (auch Hochreit), im südlichen Niederösterreich gelegen, war der Sommersitz der Familie Wittgenstein. Die Anlage umfasst ein gemauertes Jagdhaus (auch Jagdschloss), ein rotes Blockhaus sowie mehrere Nebengebäude in der Umgebung. Das Anwesen wurde von der Wiener Werkstätte (Josef Hoffmann) eingerichtet.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Im nahegelegenen Ort Hohenberg (Ludwig Wittgensteins Briefe tragen die Kopfzeile „Hochreit, Post Hohenberg, N. Ö.“) existiert bis heute die Forstverwaltung Wittgenstein mit einem Verwaltungsgebäude und einem Personalwohnhaus, die ebenfalls von Hoffmann entworfen wurden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Im nahegelegenen St. Aegyd, wo Karl Wittgenstein Stahlwerke besaß, steht bis heute eine kleine protestantische Kirche (&#8222;Waldkirchlein&#8220;), die von Karl Wittgenstein gestiftet und von Hoffmann erbaut wurde.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Quellen: </p>



<ul class="wp-block-list">
<li class="has-small-font-size">Eigner, P. (2023). <em>Die Wittgensteins: Geschichte einer unglaublich reichen Familie</em>. Molden.</li>



<li class="has-small-font-size">Leinfellner, E., Windholz, S. (2005). <em>Ludwig Wittgenstein. Ein Volksschullehrer in Niederösterreich</em>. Sutton.</li>



<li class="has-small-font-size">Monk, R. (1991). <em>Ludwig Wittgenstein: The Duty of Genius</em>. Vintage.</li>



<li class="has-small-font-size">Wittgenstein, H. (2015). <em>Familienerinnerungen</em> (I. Somavilla, Ed.). Haymon Verlag.</li>



<li class="has-small-font-size"><a href="https://www.filmchronisten.at/filme/hoffmann-und-wittgenstein" target="_blank" rel="noopener" title="">https://www.filmchronisten.at/filme/hoffmann-und-wittgenstein</a></li>



<li class="has-small-font-size">Persönliche Recherche/Korrespondenz mit dem Gemeindeamt Rohr im Gebirge.</li>
</ul><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/hochreith-sommersitz-der-familie-wittgenstein/">Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Prinz-Eugen-Straße 18</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/prinz-eugen-strasse-18/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 14 Jun 2025 14:16:51 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[Wien]]></category>
		<category><![CDATA[1930]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Unterkunft]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=4402</guid>

					<description><![CDATA[<p>Im Jahr 1930 lebte Ludwig Wittgenstein in der Prinz-Eugen-Straße 18 bei Dr. Wollheim. Nur wenige Häuser entfernt, in der Nr. 68, wohnte Moritz Schlick, der Leiter des Wiener Kreises. Ganz in der Nähe befinden sich das Schloss Belvedere und das Palais Schwarzenberg. Heute beherbergt das Gebäude verschiedene Botschaften. Quelle: Janik, A.S., &#38; Veigl, H. (1998).&#160;Wittgenstein [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/prinz-eugen-strasse-18/">Prinz-Eugen-Straße 18</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-18 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:0px;margin-bottom:0px">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--15"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7258_censored.jpg" data-lbwps-width="1536" data-lbwps-height="2048" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7258_censored-9x12.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="4407" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7258_censored-768x1024.jpg" alt="" class="wp-image-4407" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7258_censored-768x1024.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7258_censored-225x300.jpg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7258_censored-1152x1536.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7258_censored-9x12.jpg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7258_censored.jpg 1536w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--16"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7255_censored.jpg" data-lbwps-width="1536" data-lbwps-height="2048" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7255_censored-9x12.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="4408" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7255_censored-768x1024.jpg" alt="" class="wp-image-4408" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7255_censored-768x1024.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7255_censored-225x300.jpg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7255_censored-1152x1536.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7255_censored-9x12.jpg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7255_censored.jpg 1536w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--17"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7252_censored.jpg" data-lbwps-width="1536" data-lbwps-height="2048" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7252_censored-9x12.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="4406" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7252_censored-768x1024.jpg" alt="" class="wp-image-4406" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7252_censored-768x1024.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7252_censored-225x300.jpg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7252_censored-1152x1536.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7252_censored-9x12.jpg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7252_censored.jpg 1536w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph">Im Jahr 1930 lebte Ludwig Wittgenstein in der Prinz-Eugen-Straße 18 bei Dr. Wollheim. Nur wenige Häuser entfernt, in der Nr. 68, wohnte <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/moritz-schlick-wohnhaus-prinz-eugen-strasse-68/">Moritz Schlick</a>, der Leiter des <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/tag/wiener-kreis/">Wiener Kreises</a>. Ganz in der Nähe befinden sich das Schloss Belvedere und das Palais Schwarzenberg. Heute beherbergt das Gebäude verschiedene Botschaften.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Quelle: Janik, A.S., &amp; Veigl, H. (1998).&nbsp;<em>Wittgenstein in Wien. Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte</em>. Springer.</p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/prinz-eugen-strasse-18/">Prinz-Eugen-Straße 18</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Frank P. Ramsey Grabstätte</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/frank-p-ramsey-grabstaette/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 14 Apr 2025 20:20:12 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Cambridge]]></category>
		<category><![CDATA[Vereinigtes Königreich]]></category>
		<category><![CDATA[1930]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Grab]]></category>
		<category><![CDATA[Tractatus]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=845</guid>

					<description><![CDATA[<p>Frank Plumpton Ramsey, Mathematiker und Philosoph, war ein Vertrauter Wittgensteins und übersetzte dessen &#8222;Tractatus&#8220; ins Englische. 1923 reiste Ramsey nach Puchberg am Schneeberg in Niederösterreich, wo Wittgenstein als Volksschullehrer tätig war, um ihn zu besuchen. Ramsey starb in jungem Alter und wurde, wie auch Wittgenstein, auf dem heutigen Ascension Parish Burial Ground in Cambridge beigesetzt.</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/frank-p-ramsey-grabstaette/">Frank P. Ramsey Grabstätte</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--19"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6254.jpeg" data-lbwps-width="3024" data-lbwps-height="4032" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6254.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6254-768x1024.jpeg" alt="" class="wp-image-846" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6254-768x1024.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6254-225x300.jpeg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6254-1152x1536.jpeg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6254-1536x2048.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6254-scaled.jpeg 1920w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Frank Plumpton Ramsey, Mathematiker und Philosoph, war ein Vertrauter Wittgensteins und übersetzte dessen &#8222;<a href="https://www.wittgensteinswelt.org/tag/tractatus/" title="">Tractatus</a>&#8220; ins Englische. 1923 reiste Ramsey nach <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/tag/puchberg-am-schneeberg/" title="Puchberg am Schneeberg">Puchberg am Schneeberg</a> in Niederösterreich, wo Wittgenstein als <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/tag/volksschullehrer/" title="Volksschullehrer">Volksschullehrer</a> tätig war, um ihn zu besuchen. Ramsey starb in jungem Alter und wurde, <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/ascension-parish-burial-ground/" title="Ascension Parish Burial Ground">wie auch Wittgenstein</a>, auf dem heutigen Ascension Parish Burial Ground in <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/tag/cambridge/" title="Cambridge">Cambridge</a> beigesetzt.</p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/frank-p-ramsey-grabstaette/">Frank P. Ramsey Grabstätte</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Manuskripte im Literaturmuseum</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/literaturmuseum/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 12 Apr 2025 13:01:23 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[Wien]]></category>
		<category><![CDATA[1914]]></category>
		<category><![CDATA[1930]]></category>
		<category><![CDATA[1936]]></category>
		<category><![CDATA[1937]]></category>
		<category><![CDATA[2019]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Kunst und Kultur]]></category>
		<category><![CDATA[Philosophische Untersuchungen]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=660</guid>

					<description><![CDATA[<p>Im Literaturmuseum in Wien werden in der Dauerausstellung Originalmanuskripte von Ludwig Wittgenstein präsentiert. Dabei handelt es sich zum einen um ein &#8222;gebundenes Manuskript der Urfassung&#8220; der &#8222;Philosophischen Untersuchungen&#8220; aus den Jahren 1936/37. Besonders bemerkenswert ist, dass im Manuskript der Begriff des Sprachspiels zu finden ist, der eine intensive Rezeption erfahren hat. Zum anderen findet sich [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/literaturmuseum/">Manuskripte im Literaturmuseum</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-29 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:0px;margin-bottom:0px">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--20"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144418.jpg" data-lbwps-width="1814" data-lbwps-height="3226" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144418.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="576" height="1024" data-id="661" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144418-576x1024.jpg" alt="" class="wp-image-661" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144418-576x1024.jpg 576w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144418-169x300.jpg 169w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144418-768x1366.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144418-864x1536.jpg 864w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144418-1152x2048.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144418-scaled.jpg 1440w" sizes="auto, (max-width: 576px) 100vw, 576px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--21"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6758_censored.jpg" data-lbwps-width="1536" data-lbwps-height="2048" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6758_censored-9x12.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="3705" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6758_censored-768x1024.jpg" alt="Literaturmuseum in Wien, wo Manuskripten von Ludwig Wittgenstein gezeigt werden" class="wp-image-3705" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6758_censored-768x1024.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6758_censored-225x300.jpg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6758_censored-1152x1536.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6758_censored-9x12.jpg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6758_censored.jpg 1536w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--22"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6774.jpeg" data-lbwps-width="3024" data-lbwps-height="4032" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6774.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="2675" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6774-768x1024.jpeg" alt="Ludwig Wittgenstein im Literaturmuseum Wien" class="wp-image-2675" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6774-768x1024.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6774-225x300.jpeg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6774-1152x1536.jpeg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6774-1536x2048.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6774-9x12.jpeg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6774-scaled.jpeg 1920w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--23"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6770.jpeg" data-lbwps-width="3024" data-lbwps-height="4032" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6770.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="2677" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6770-768x1024.jpeg" alt="Wittgenstein Manuskript im Literaturmuseum Wien" class="wp-image-2677" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6770-768x1024.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6770-225x300.jpeg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6770-1152x1536.jpeg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6770-1536x2048.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6770-9x12.jpeg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6770-scaled.jpeg 1920w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--24"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144319-scaled-e1745143863288.jpg" data-lbwps-width="2278" data-lbwps-height="1440" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144319-scaled-e1745143863288-18x12.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="647" data-id="1487" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144319-scaled-e1745143863288-1024x647.jpg" alt="" class="wp-image-1487" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144319-scaled-e1745143863288-1024x647.jpg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144319-scaled-e1745143863288-300x190.jpg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144319-scaled-e1745143863288-768x485.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144319-scaled-e1745143863288-1536x971.jpg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144319-scaled-e1745143863288-2048x1295.jpg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190927_144319-scaled-e1745143863288-18x12.jpg 18w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--25"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6768.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6768.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="2676" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6768-1024x768.jpeg" alt="Literaturmuseum Wien, Manuskript der Philosophischen Untersuchungen von Ludwig Wittgenstein" class="wp-image-2676" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6768-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6768-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6768-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6768-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6768-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6768-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--26"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6776.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6776.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="2672" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6776-1024x768.jpeg" alt="Literaturmuseum Wien, Tagebuch von Ludwig Wittgenstein 1930-1937" class="wp-image-2672" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6776-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6776-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6776-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6776-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6776-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6776-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--27"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6764.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6764.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="2678" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6764-1024x768.jpeg" alt="Brief von Ludwig Wittgenstein an Paul Engelmann" class="wp-image-2678" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6764-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6764-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6764-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6764-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6764-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6764-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--28"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6765.jpeg" data-lbwps-width="3024" data-lbwps-height="4032" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6765.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="2679" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6765-768x1024.jpeg" alt="Rainer Maria Rilke, Brief an Ludwig von Ficker" class="wp-image-2679" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6765-768x1024.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6765-225x300.jpeg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6765-1152x1536.jpeg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6765-1536x2048.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6765-9x12.jpeg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6765-scaled.jpeg 1920w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph">Im Literaturmuseum in Wien werden in der Dauerausstellung Originalmanuskripte von Ludwig Wittgenstein präsentiert. Dabei handelt es sich zum einen um ein &#8222;gebundenes Manuskript der Urfassung&#8220; der &#8222;Philosophischen Untersuchungen&#8220; aus den Jahren 1936/37. Besonders bemerkenswert ist, dass im Manuskript der Begriff des Sprachspiels zu finden ist, der eine intensive Rezeption erfahren hat. Zum anderen findet sich ein Tagebuch aus den Jahren 1930-1937. Die Ausstellung zeigt auch einen Brief von Wittgenstein an <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/haus-wittgenstein/" title="Haus Wittgenstein">Paul Engelmann</a>. Darüber hinaus würdigen weitere Exponate das Leben und Schaffen von Wittgenstein, u. a. ein Brief von Rainer Maria Rilke, der zu den Begünstigten von Wittgensteins gespendetem Erbe zählte.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Externer Link: <a href="https://www.onb.ac.at/museen/literaturmuseum" target="_blank" rel="noopener" title="">Literaturmuseum</a></p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/literaturmuseum/">Manuskripte im Literaturmuseum</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
