<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>1919 – Wittgensteins Welt</title>
	<atom:link href="https://www.wittgensteinswelt.org/tag/1919/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.wittgensteinswelt.org</link>
	<description>Auf den Spuren des Philosophen Ludwig Wittgenstein</description>
	<lastBuildDate>Sun, 17 May 2026 08:10:33 +0000</lastBuildDate>
	<language>de</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.0.1</generator>

<image>
	<url>https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/cropped-WW-32x32.png</url>
	<title>1919 – Wittgensteins Welt</title>
	<link>https://www.wittgensteinswelt.org</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/hochreith-sommersitz-der-familie-wittgenstein/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 23 Jun 2025 16:11:01 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Hochreith]]></category>
		<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[1912]]></category>
		<category><![CDATA[1914]]></category>
		<category><![CDATA[1919]]></category>
		<category><![CDATA[1922]]></category>
		<category><![CDATA[1929]]></category>
		<category><![CDATA[1930]]></category>
		<category><![CDATA[1931]]></category>
		<category><![CDATA[1932]]></category>
		<category><![CDATA[1933]]></category>
		<category><![CDATA[1934]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Familie]]></category>
		<category><![CDATA[Karl Wittgenstein]]></category>
		<category><![CDATA[Niederösterreich]]></category>
		<category><![CDATA[Unterkunft]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=2434</guid>

					<description><![CDATA[<p>Die Hochreith (auch Hochreit), im südlichen Niederösterreich gelegen, war der Sommersitz der Familie Wittgenstein. Die Anlage umfasst ein gemauertes Jagdhaus (auch Jagdschloss), ein rotes Blockhaus sowie mehrere Nebengebäude in der Umgebung. Das Anwesen wurde von der Wiener Werkstätte (Josef Hoffmann) eingerichtet. Im nahegelegenen Ort Hohenberg (Ludwig Wittgensteins Briefe tragen die Kopfzeile „Hochreit, Post Hohenberg, N. [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/hochreith-sommersitz-der-familie-wittgenstein/">Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-2 is-cropped wp-block-gallery-11 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:0px;margin-bottom:0px">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--1"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149.jpg" data-lbwps-width="5586" data-lbwps-height="3722" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-18x12.jpg"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="1024" height="682" data-id="4690" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-1024x682.jpg" alt="" class="wp-image-4690" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-1024x682.jpg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-300x200.jpg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-768x512.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-1536x1023.jpg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-2048x1365.jpg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-18x12.jpg 18w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Jagdhaus / Blockhaus</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--2"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357.jpeg"><img decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4683" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4683" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-16x12.jpeg 16w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Umgebung</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--3"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329.jpeg"><img decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4669" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4669" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-16x12.jpeg 16w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Nebengebäude </figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--4"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4672" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-1024x768.jpeg" alt="Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein" class="wp-image-4672" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Nebengebäude </figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--5"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4673" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4673" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Nebengebäude </figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--6"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4671" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4671" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Hochreither Kapelle</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--7"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4680" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4680" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Hohenberg</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--8"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4664" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4664" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Forstverwaltung Wittgenstein</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--9"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4699" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4699" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Forstverwaltung Wittgenstein</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--10"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4665" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4665" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Waldkirchlein, St. Aegyd</figcaption></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph">Die Hochreith (auch Hochreit), im südlichen Niederösterreich gelegen, war der Sommersitz der Familie Wittgenstein. Die Anlage umfasst ein gemauertes Jagdhaus (auch Jagdschloss), ein rotes Blockhaus sowie mehrere Nebengebäude in der Umgebung. Das Anwesen wurde von der Wiener Werkstätte (Josef Hoffmann) eingerichtet.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Im nahegelegenen Ort Hohenberg (Ludwig Wittgensteins Briefe tragen die Kopfzeile „Hochreit, Post Hohenberg, N. Ö.“) existiert bis heute die Forstverwaltung Wittgenstein mit einem Verwaltungsgebäude und einem Personalwohnhaus, die ebenfalls von Hoffmann entworfen wurden.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Im nahegelegenen St. Aegyd, wo Karl Wittgenstein Stahlwerke besaß, steht bis heute eine kleine protestantische Kirche (&#8222;Waldkirchlein&#8220;), die von Karl Wittgenstein gestiftet und von Hoffmann erbaut wurde.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Quellen: </p>



<ul class="wp-block-list">
<li class="has-small-font-size">Eigner, P. (2023). <em>Die Wittgensteins: Geschichte einer unglaublich reichen Familie</em>. Molden.</li>



<li class="has-small-font-size">Leinfellner, E., Windholz, S. (2005). <em>Ludwig Wittgenstein. Ein Volksschullehrer in Niederösterreich</em>. Sutton.</li>



<li class="has-small-font-size">Monk, R. (1991). <em>Ludwig Wittgenstein: The Duty of Genius</em>. Vintage.</li>



<li class="has-small-font-size">Wittgenstein, H. (2015). <em>Familienerinnerungen</em> (I. Somavilla, Ed.). Haymon Verlag.</li>



<li class="has-small-font-size"><a href="https://www.filmchronisten.at/filme/hoffmann-und-wittgenstein" target="_blank" rel="noopener" title="">https://www.filmchronisten.at/filme/hoffmann-und-wittgenstein</a></li>



<li class="has-small-font-size">Persönliche Recherche/Korrespondenz mit dem Gemeindeamt Rohr im Gebirge.</li>
</ul><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/hochreith-sommersitz-der-familie-wittgenstein/">Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>St. Veit-Gasse 17</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/st-veit-gasse-17/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 05 May 2025 13:55:16 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[Wien]]></category>
		<category><![CDATA[1919]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Unterkunft]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=2397</guid>

					<description><![CDATA[<p>Ludwig Wittgenstein lebte 1919, nachdem er seine Unterkunft in der Unteren Viaduktgasse eilig verlassen hatte, vorübergehend bei der befreundeten Familie Sjögren im 13. Wiener Bezirk. Anschließend zog er in die Kriehubergasse zu seinem Freund Ludwig Hänsel. Quelle: Janik, A. S., &#38; Veigl, H. (1998). Wittgenstein in Wien: Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte. Springer.</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/st-veit-gasse-17/">St. Veit-Gasse 17</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-15 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:0px;margin-bottom:0px">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--12"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="2588" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-2588" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--13"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="2560" height="1920" data-id="2589" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694-scaled.jpeg" alt="" class="wp-image-2589" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694-scaled.jpeg 2560w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694-300x225.jpeg 300w" sizes="auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--14"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="2587" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-2587" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph">Ludwig Wittgenstein lebte 1919, nachdem er seine Unterkunft in der <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/untere-viaduktgasse-9/" title="Untere Viaduktgasse 9">Unteren Viaduktgasse</a> eilig verlassen hatte, vorübergehend bei der befreundeten Familie Sjögren im 13. Wiener Bezirk. Anschließend zog er in die <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/kriehubergasse-25/" title="Kriehubergasse 25">Kriehubergasse</a> zu seinem Freund Ludwig Hänsel.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Quelle: Janik, A. S., &amp; Veigl, H. (1998). <em>Wittgenstein in Wien: Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte.</em> Springer.<br></p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/st-veit-gasse-17/">St. Veit-Gasse 17</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Lehrerbildungsanstalt Kundmanngasse</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/lehrerbildungsanstalt-kundmanngasse/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 17 Apr 2025 16:57:24 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[Wien]]></category>
		<category><![CDATA[1919]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Volksschullehrer]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=1060</guid>

					<description><![CDATA[<p>Wittgenstein besuchte ab 1919 die Lehrerbildungsanstalt in der Kundmanngasse (davor Sophienbrückengasse), wo er sich zum Volksschullehrer ausbilden ließ. Die Lehrerbildungsanstalt, noch heute ein Gymnasium, liegt direkt neben dem Haus Wittgenstein, das Wittgenstein ab 1926/27 gemeinsam mit Paul Engelmann für seine Schwester baute. Die Unterrichtsräume der Lehrerbildungsanstalt befanden sich im 2. Stock, u.a. auf der Seite [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/lehrerbildungsanstalt-kundmanngasse/">Lehrerbildungsanstalt Kundmanngasse</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--16"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-1773" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Wittgenstein besuchte ab 1919 die Lehrerbildungsanstalt in der Kundmanngasse (davor Sophienbrückengasse), wo er sich zum <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/tag/volksschullehrer/" target="_blank" rel="noopener" title="Volksschullehrer">Volksschullehrer</a> ausbilden ließ.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Die Lehrerbildungsanstalt, noch heute ein Gymnasium, liegt direkt neben dem <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/haus-wittgenstein/" target="_blank" rel="noopener" title="Haus Wittgenstein">Haus Wittgenstein</a>, das Wittgenstein ab 1926/27 gemeinsam mit Paul Engelmann für seine <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/tag/margaret-stonborough/" target="_blank" rel="noopener" title="Margaret Stonborough">Schwester</a> baute.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Die Unterrichtsräume der Lehrerbildungsanstalt befanden sich im 2. Stock,  u.a. auf der Seite zur Geusaugasse, von wo aus dieses Foto aufgenommen wurde.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Quellen:</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Baumann, X., &amp; Students of the College Preparatory School Kundmanngasse in Vienna. (2023). 1919–1920: “To a teacher’s training college to become a teacher.” In R. Schweitzer (Ed.), <em>Ludwig Wittgenstein’s Tractatus Odyssey: The Great War and the Writing of the Tractatus Logico-Philosophicus</em> (pp. 153–167). DoppelHaus Press.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Monk, R. (1991).&nbsp;<em>Ludwig Wittgenstein: The Duty of Genius</em>. Vintage.</p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/lehrerbildungsanstalt-kundmanngasse/">Lehrerbildungsanstalt Kundmanngasse</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Untere Viaduktgasse 9</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/untere-viaduktgasse-9/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 14 Apr 2025 11:56:57 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[Wien]]></category>
		<category><![CDATA[1919]]></category>
		<category><![CDATA[2019]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Unterkunft]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=785</guid>

					<description><![CDATA[<p>Wittgenstein wohnte hier im 3. Bezirk zu Beginn seiner Lehrerausbildung 1919. Die Bildungseinrichtung lag in Gehweite. Quellen: Janik, A.S., Veigl, H. (1998). Wittgenstein in Wien. Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte. Springer Wien/New York. Monk, R. (1991). Ludwig Wittgenstein: The Duty of Genius. Vintage.</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/untere-viaduktgasse-9/">Untere Viaduktgasse 9</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-20 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:0px;margin-bottom:0px">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--17"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659.jpg" data-lbwps-width="2268" data-lbwps-height="4032" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="576" height="1024" data-id="786" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-576x1024.jpg" alt="" class="wp-image-786" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-576x1024.jpg 576w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-169x300.jpg 169w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-768x1365.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-864x1536.jpg 864w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-1152x2048.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-scaled.jpg 1440w" sizes="auto, (max-width: 576px) 100vw, 576px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--18"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored.jpg" data-lbwps-width="1536" data-lbwps-height="2048" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-9x12.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="2336" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-768x1024.jpg" alt="" class="wp-image-2336" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-768x1024.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-225x300.jpg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-1152x1536.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-9x12.jpg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored.jpg 1536w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--19"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored.jpg" data-lbwps-width="2048" data-lbwps-height="1536" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="2339" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-1024x768.jpg" alt="" class="wp-image-2339" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-1024x768.jpg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-300x225.jpg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-768x576.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-1536x1152.jpg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-16x12.jpg 16w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored.jpg 2048w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph">Wittgenstein wohnte hier im 3. Bezirk zu Beginn seiner Lehrerausbildung 1919. Die Bildungseinrichtung lag in Gehweite.</p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Quellen:</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Janik, A.S., Veigl, H. (1998). Wittgenstein in Wien. Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte. Springer Wien/New York.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Monk, R. (1991). Ludwig Wittgenstein: The Duty of Genius. Vintage. </p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/untere-viaduktgasse-9/">Untere Viaduktgasse 9</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org">Wittgensteins Welt</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
