<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>1919 – Wittgensteins Welt</title>
	<atom:link href="https://www.wittgensteinswelt.org/en/tag/1919/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.wittgensteinswelt.org/en</link>
	<description>Exploring the Places and Traces of Ludwig Wittgenstein</description>
	<lastBuildDate>Sun, 17 May 2026 08:10:33 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-GB</language>
	<sy:updateperiod>
	hourly	</sy:updateperiod>
	<sy:updatefrequency>
	1	</sy:updatefrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.0.2</generator>

<image>
	<url>https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/cropped-WW-32x32.png</url>
	<title>1919 – Wittgensteins Welt</title>
	<link>https://www.wittgensteinswelt.org/en</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/en/hochreith-sommersitz-der-familie-wittgenstein/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 23 Jun 2025 16:11:01 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Hochreith]]></category>
		<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[1912]]></category>
		<category><![CDATA[1914]]></category>
		<category><![CDATA[1919]]></category>
		<category><![CDATA[1922]]></category>
		<category><![CDATA[1929]]></category>
		<category><![CDATA[1930]]></category>
		<category><![CDATA[1931]]></category>
		<category><![CDATA[1932]]></category>
		<category><![CDATA[1933]]></category>
		<category><![CDATA[1934]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Familie]]></category>
		<category><![CDATA[Karl Wittgenstein]]></category>
		<category><![CDATA[Niederösterreich]]></category>
		<category><![CDATA[Unterkunft]]></category>
		<guid ispermalink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=2434</guid>

					<description><![CDATA[<p>Die Hochreith (auch Hochreit), im südlichen Niederösterreich gelegen, war der Sommersitz der Familie Wittgenstein. Die Anlage umfasst ein gemauertes Jagdhaus (auch Jagdschloss), ein rotes Blockhaus sowie mehrere Nebengebäude in der Umgebung. Das Anwesen wurde von der Wiener Werkstätte (Josef Hoffmann) eingerichtet. Im nahegelegenen Ort Hohenberg (Ludwig Wittgensteins Briefe tragen die Kopfzeile „Hochreit, Post Hohenberg, N. [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en/hochreith-sommersitz-der-familie-wittgenstein/">Hochreith, Summer Estate of the Wittgenstein Family</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en">Wittgenstein’s World</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-2 is-cropped wp-block-gallery-11 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:0px;margin-bottom:0px">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--1"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149.jpg" data-lbwps-width="5586" data-lbwps-height="3722" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-18x12.jpg"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="1024" height="682" data-id="4690" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-1024x682.jpg" alt="" class="wp-image-4690" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-1024x682.jpg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-300x200.jpg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-768x512.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-1536x1023.jpg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-2048x1365.jpg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/DSC00149-18x12.jpg 18w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Main Buildings</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--2"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357.jpeg"><img decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4683" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4683" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7357-16x12.jpeg 16w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Surroundings</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--3"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329.jpeg"><img decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4669" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4669" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7329-16x12.jpeg 16w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Surroundings </figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--4"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4672" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-1024x768.jpeg" alt="Hochreith, Sommersitz der Familie Wittgenstein" class="wp-image-4672" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7343-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Surroundings </figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--5"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4673" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4673" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7332-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Surroundings </figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--6"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4671" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4671" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7327-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Hochreith Chapel</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--7"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4680" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4680" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7387-1-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Hohenberg</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--8"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4664" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4664" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7395-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Wittgenstein Forestry Administration</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--9"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4699" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4699" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7324-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Wittgenstein Forestry Administration</figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--10"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="4665" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-4665" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/06/IMG_7373-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Forest Chapel (Waldkirchlein), St. Aegyd</figcaption></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph">Hochreith (also known as Hochreit), located in southern Lower Austria, was the summer residence of the Wittgenstein family. The estate includes a masonry hunting lodge (sometimes called a hunting castle), a red timber house, and several outbuildings in the surrounding area. The estate was furnished by the Wiener Werkstätte (Josef Hoffmann).</p>



<p class="wp-block-paragraph">In the nearby village of Hohenberg (Ludwig Wittgenstein’s letters bear the header “Hochreit, Post Hohenberg, Lower Austria”), the Wittgenstein forestry administration still exists today, including an administrative building and a staff residence, both also designed by Hoffmann.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In the nearby town of St. Aegyd, where Karl Wittgenstein owned steelworks, a small Protestant church (the “Waldkirchlein” or “Forest Chapel”) still stands today. This church was donated by Karl Wittgenstein and built by Hoffmann.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Sources: </p>



<ul class="wp-block-list">
<li class="has-small-font-size">Eigner, P. (2023). <em>Die Wittgensteins: Geschichte einer unglaublich reichen Familie</em>. Molden.</li>



<li class="has-small-font-size">Leinfellner, E., Windholz, S. (2005). <em>Ludwig Wittgenstein. A primary school teacher in Lower Austria</em>. Sutton.</li>



<li class="has-small-font-size">Monk, R. (1991). <em>Ludwig Wittgenstein: The Duty of Genius</em>. Vintage.</li>



<li class="has-small-font-size">Wittgenstein, H. (2015). <em>Familienerinnerungen</em> (I. Somavilla, Ed.). Haymon Verlag.</li>



<li class="has-small-font-size"><a href="https://www.filmchronisten.at/filme/hoffmann-und-wittgenstein" target="_blank" rel="noopener" title="">https://www.filmchronisten.at/filme/hoffmann-und-wittgenstein</a></li>



<li class="has-small-font-size">Personal research and correspondence with the municipal office of Rohr im Gebirge.</li>
</ul><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en/hochreith-sommersitz-der-familie-wittgenstein/">Hochreith, Summer Estate of the Wittgenstein Family</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en">Wittgenstein’s World</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>St. Veit-Gasse 17</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/en/st-veit-gasse-17/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 05 May 2025 13:55:16 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[Wien]]></category>
		<category><![CDATA[1919]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Unterkunft]]></category>
		<guid ispermalink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=2397</guid>

					<description><![CDATA[<p>Ludwig Wittgenstein lebte 1919, nachdem er seine Unterkunft in der Unteren Viaduktgasse eilig verlassen hatte, vorübergehend bei der befreundeten Familie Sjögren im 13. Wiener Bezirk. Anschließend zog er in die Kriehubergasse zu seinem Freund Ludwig Hänsel. Quelle: Janik, A. S., &#38; Veigl, H. (1998). Wittgenstein in Wien: Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte. Springer.</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en/st-veit-gasse-17/">St. Veit-Gasse 17</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en">Wittgenstein’s World</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-15 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:0px;margin-bottom:0px">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--12"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="2588" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-2588" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6698-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--13"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="2560" height="1920" data-id="2589" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694-scaled.jpeg" alt="" class="wp-image-2589" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694-scaled.jpeg 2560w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6694-300x225.jpeg 300w" sizes="auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--14"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="2587" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-2587" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/05/IMG_6693-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph translation-block">In 1919, after hastily leaving his lodgings in Untere Viaduktgasse, Ludwig Wittgenstein stayed temporarily with the Sjögren family, with whom he was on friendly terms, in Vienna’s 13th district. He later moved to Kriehubergasse to live with his friend Ludwig Hänsel.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph translation-block">Source: Janik, A. S., &amp; Veigl, H. (1998). <em>Wittgenstein in Wien: Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte.</em> Springer.</p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en/st-veit-gasse-17/">St. Veit-Gasse 17</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en">Wittgenstein’s World</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Lehrerbildungsanstalt Kundmanngasse</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/en/lehrerbildungsanstalt-kundmanngasse/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 17 Apr 2025 16:57:24 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[Wien]]></category>
		<category><![CDATA[1919]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Volksschullehrer]]></category>
		<guid ispermalink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=1060</guid>

					<description><![CDATA[<p>Wittgenstein besuchte ab 1919 die Lehrerbildungsanstalt in der Kundmanngasse (davor Sophienbrückengasse), wo er sich zum Volksschullehrer ausbilden ließ. Die Lehrerbildungsanstalt, noch heute ein Gymnasium, liegt direkt neben dem Haus Wittgenstein, das Wittgenstein ab 1926/27 gemeinsam mit Paul Engelmann für seine Schwester baute. Die Unterrichtsräume der Lehrerbildungsanstalt befanden sich im 2. Stock, u.a. auf der Seite [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en/lehrerbildungsanstalt-kundmanngasse/">Teacher Training College (Lehrerbildungsanstalt) Kundmanngasse</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en">Wittgenstein’s World</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--16"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605.jpeg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="3024" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605.jpeg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-1024x768.jpeg" alt="" class="wp-image-1773" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-1024x768.jpeg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-300x225.jpeg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-768x576.jpeg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-1536x1152.jpeg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-2048x1536.jpeg 2048w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6605-16x12.jpeg 16w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>



<p class="wp-block-paragraph translation-block">From 1919 onwards, Wittgenstein attended the Teacher Training College in Kundmanngasse (formerly Sophienbrückengasse), where he trained to become a primary school teacher.</p>



<p class="wp-block-paragraph translation-block">The college, which still operates today as a College Preparatory School, is located directly next to the Haus Wittgenstein, which Wittgenstein designed from 1926/27 onwards in collaboration with Paul Engelmann for his sister.</p>



<p class="wp-block-paragraph">The classrooms of the Teacher Training College were located on the second floor, including those facing Geusaugasse – the side from which this photograph was taken.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Sources:</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Baumann, X., &amp; Students of the College Preparatory School Kundmanngasse in Vienna. (2023). 1919–1920: “To a teacher’s training college to become a teacher.” In R. Schweitzer (Ed.), <em>Ludwig Wittgenstein’s Tractatus Odyssey: The Great War and the Writing of the Tractatus Logico-Philosophicus</em> (pp. 153–167). DoppelHaus Press.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Monk, R. (1991).&nbsp;<em>Ludwig Wittgenstein: The Duty of Genius</em>. Vintage.</p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en/lehrerbildungsanstalt-kundmanngasse/">Teacher Training College (Lehrerbildungsanstalt) Kundmanngasse</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en">Wittgenstein’s World</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Untere Viaduktgasse 9</title>
		<link>https://www.wittgensteinswelt.org/en/untere-viaduktgasse-9/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Martin Wallner]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 14 Apr 2025 11:56:57 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Österreich]]></category>
		<category><![CDATA[Wien]]></category>
		<category><![CDATA[1919]]></category>
		<category><![CDATA[2019]]></category>
		<category><![CDATA[2025]]></category>
		<category><![CDATA[Unterkunft]]></category>
		<guid ispermalink="false">https://www.wittgensteinswelt.org/?p=785</guid>

					<description><![CDATA[<p>Wittgenstein wohnte hier im 3. Bezirk zu Beginn seiner Lehrerausbildung 1919. Die Bildungseinrichtung lag in Gehweite. Quellen: Janik, A.S., Veigl, H. (1998). Wittgenstein in Wien. Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte. Springer Wien/New York. Monk, R. (1991). Ludwig Wittgenstein: The Duty of Genius. Vintage.</p>
<p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en/untere-viaduktgasse-9/">Untere Viaduktgasse 9</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en">Wittgenstein’s World</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-20 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex" style="margin-top:0px;margin-bottom:0px">
<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--17"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659.jpg" data-lbwps-width="2268" data-lbwps-height="4032" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="576" height="1024" data-id="786" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-576x1024.jpg" alt="" class="wp-image-786" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-576x1024.jpg 576w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-169x300.jpg 169w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-768x1365.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-864x1536.jpg 864w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-1152x2048.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/20190817_121659-scaled.jpg 1440w" sizes="auto, (max-width: 576px) 100vw, 576px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--18"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored.jpg" data-lbwps-width="1536" data-lbwps-height="2048" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-9x12.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="768" height="1024" data-id="2336" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-768x1024.jpg" alt="" class="wp-image-2336" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-768x1024.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-225x300.jpg 225w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-1152x1536.jpg 1152w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored-9x12.jpg 9w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6631_censored.jpg 1536w" sizes="auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-rounded is-style-rounded--19"><a href="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored.jpg" data-lbwps-width="2048" data-lbwps-height="1536" data-lbwps-srcsmall="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" data-id="2339" src="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-1024x768.jpg" alt="" class="wp-image-2339" srcset="https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-1024x768.jpg 1024w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-300x225.jpg 300w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-768x576.jpg 768w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-1536x1152.jpg 1536w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored-16x12.jpg 16w, https://www.wittgensteinswelt.org/wp-content/uploads/2025/04/IMG_6630_censored.jpg 2048w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph">Wittgenstein lived here in the 3rd district at the beginning of his teacher training in 1919. The educational institution was within walking distance.</p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Sources:</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Janik, A.S., Veigl, H. (1998). Wittgenstein in Wien. Ein biographischer Streifzug durch die Stadt und ihre Geschichte. Springer Wien/New York.</p>



<p class="has-small-font-size wp-block-paragraph">Monk, R. (1991). Ludwig Wittgenstein: The Duty of Genius. Vintage. </p><p>The post <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en/untere-viaduktgasse-9/">Untere Viaduktgasse 9</a> first appeared on <a href="https://www.wittgensteinswelt.org/en">Wittgenstein’s World</a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>